Αφιέρωμα στις μουσικές κουλτούρες του Κόσμου

Επόνενη Στάση:

CapoeiRio

Όταν ο εξωτισμός της Αφρικής ταξιδεύει στη Βραζιλία

Αυτό το καλοκαίρι ταξιδεύουμε πολύ μακριά. Κατευθυνόμαστε σε μια από τις πιο εξωτικές χώρες στον κόσμο, τόσο μεταφορικά όσο και κυριολεκτικά. Φίλες και φίλοι Βιβλιοφάγοι….

 Καλώς ήρθατε στο Χίο!

Όσο και αν ακούγεται αστείο, το Ρίο ντε Τζανέιρο στα βραζιλιάνικα προφέρεται Χιο ντε Τζανέιχο. Οι Καριόκας, οι κάτοικοι του Ρίο, αποκαλούν την πόλης τους ‘Ρίο’ κατ’εξαίρεση, επειδή έτσι την προφέρει όλος ο υπόλοιπος κόσμος. Όπως όμως κι αν την αποκαλούν επισήμως ή ανεπισήμως το σίγουρο είναι ότι την λατρεύουν. Ποια άλλη πόλη στον κόσμο θα μπορούσε να έχει το χαϊδευτικό όνομα ‘’Καταπληκτική πόλη’’ άλλωστε;

Η ‘Cidade Maravilhosa’ λοιπόν έχει την τύχη να απλώνεται σε ένα από τα πιο μαγευτικά σημεία του πλανήτη, στο νότιο τμήμα της παράκτιας Βραζιλίας. Μπροστά της απλώνονται δανδελωτές ακτές με υπέροχες παραλίες, όπως η διάσημη Copacabana, και στην πλάτη της ορθωνεται το υγρό τροπικό δάσος του Ατλαντικού, το Μata Atlantica. H πόλη χωρίζεται (με μάλλον άχαρο τρόπο) από έναν υπερυψωμένο αυτοκινητόδρομο, σε δύο κυρίως τμήματα: την Ζοna Norte και την Zona Sul. Δηλαδή στο Βορρά και στο Νότο.

Στη νότια πλευρά εκτείνονται τα παραθαλάσσια προάστια με τις παραλίες Leblon, Ipanema, Copacabana και Leme, στο κέντρο της πόλης βρίσκεται το παλιό Ρίο με το ιστορικό-αποικιοκρατικό κομμάτι της πόλης σε μεγάλο βαθμό εγκαταλελλειμένο σήμερα και στο Βορρά αναπτύσσονται ασφυκτικά πάνω στους λόφους, οι εξίσου διάσημες φαβέλες της Ρίο. Η πόλη είναι τόσο μαγευτική όσο και επικίνδυνη, τόσο διαφορετική όσο και ενδιαφέρουσα, τόσο έντονη όσο και διαιρεμένη.

Η προσωπικότητα του Ρίο προέρχεται από τα 2 αυτά αντιφατικά του πρόσωπα. Μπορεί όλοι να λιάζονται στις υπέροχες παραλίες του – πλούσιοι και φτωχοί- αλλά τα λεφτά βγαίνουν στο Νότο και η μουσική κουλρούρα του Ρίο, για την οποία όλοι λίγο πολύ ξέρουμε κάτι, δημιουργείται στο Βορρά. Μέσα από τις φαβέλες της Βραζιλίας προήλθαν η Samba, το Καρναβάλι (με κορυφαία  αυτά του Ρίο και του Salvador) και μουσικά καλλιτεχνικά κινήματα όπως η Capoeira.

 Και επειδή οι Βιβλιοφάγοι δεν είμαστε τουρίστες αλλά ταξιδιώτες στο χώρο και το χρόνο, ελάτε μαζί μας για ένα ταξίδι αστραπή στο μουσικό κόσμο της τέχνης Capoeira.

Πριν 3 αιώνες η κατεκτημένη από τους Πορτογάλους Βραζιλία είχε ήδη να πλημμυρίσει  με Αφρικανούς σκλάβους που δούλευαν στις φυτείες καφέ. Τα δικαιώματά τους ήταν ελάχιστα και οι υποχρεώσεις τους εξοντωτικές. Μαζί τους, εκτός από τον πόνο της χαμένης τους πατρίδας, έφεραν ζωντανή τη μουσική και κάποιες από τις αφρικανικές τους παραδόσεις. Έτσι κάπου ανάμεσα στις λίγες ώρες ανάπαυλας και στις απόκρυφες επιθυμίες τους για εξέγερση και ελευθερία, γεννήθηκε η Capoeira! Ένας ζωηρός συνδυασμός μουσικής, χορού και στρατιωτικών τεχνών. Ένα είδος αφρο-βραζιλιάνικου καράτε με ρυθμό και μουσική υπόκρουση! Η βραζιλιάνικη Capoeira λέγεται ότι προήλθε από τους μαύρους σκλάβους, που έφθασαν από την περιοχή που σήμερα είναι η Αγκόλα, και αναπτύχθηκε κυρίως στη Βahia, το Pernambuco, το Rio de Janeiro και το Sao Paulo. Οι συμμετέχοντες σχηματίζουν έναν κύκλο, τη Roda, κι ενώ κάποιοι παίζουν κρουστά και τραγουδάνε, οι χορευτές, ανά δύο συνήθως, μπαίνουν στον κύκλο και χορεύουν, εκτελώντας δύσκολες και πολύ εντυπωσιακές φιγούρες, που συχνά μοιάζουν με εικονική πάλη. Οι κινήσεις τους είναι γρήγορες, κοφτές και ακολουθούν το ρυθμό. Συχνά χρησιμοποιούν και κοντάρια σαν μέρος της επίδειξης. Μια επίδειξη της τέχνης της Capoeira είναι αρκετή για να κάνει τον θεατή να θέλει να συμμετέχει κι αυτός!

Σήμερα στο Ρίο, σε πολλές άλλες περιοχές της Βραζιλίας αλλά και σε όλες τις μεγάλες πόλεις του πλανήτη διοργανώνονται Φεστιβάλ, σεμινάρια και παραστάσεις Capoeira. Ακόμα κι αν το Ρίο ή η Βραζιλία πέφτει σε κάποιους από εσάς κάπως μακριά για να τα επισκεφθείτε, η Capoeira, περήφανος πρεσβευτής της κουλτούρας της μαγικής αυτής χώρας σίγουρα θα παίζεται, θα χορεύεται και θα συναρπάζει κάπου πολύ πολύ κοντά σας. Μην τη χάσετε!

Άρης και Βέρα

Πηγές

Lonely Planet, Rio de Janeiro

Wikipedia, Capoeira/Rio de Janeiro

Μανια Σωτηροπούλου Ταξιδιωτικές σημειώσεις

Leave a Reply

Your email address will not be published.